|
ap³
Fw.]n. tUm. sI.Fkv. at\mPv amÀIvknÌp]mÀ«nbnÂ
\n¶p cmPnh¨p. Ct±l¯nsâ cmPn hnhmZambncn¡pIbmWv.
2010 P\phcn 16þmw XobXn amXr`qan ]{X¯n "F´psImWvSv
cmPnh¨p' F¶ at\mPnsâ hniZoIcW¡pdn¸v
{]kn²s¸Sp¯nbncp¶p. ]ntä¶v "kXy¯nÂ
F´mWp kw`hn¨Xv' F¶ amÀIvknÌv
ssk²m´nI³ sI.C. F³. sâ {]XnIcWhpw
]{X¯n h¶p. Ch cWvSpw IqSn Iq«nhmbn¡pt¼mÄ
Dcp¯ncnbp¶ A\pam\§fpw \nKa\§fpamWnhnsS
Ipdn¡p¶Xv.
at\mPv BtcmKy]cn]me\cwK¯v tPmenbnembncp¶p. emän³It¯men¡m
Atkmkntbj³ Be¸pg cq]Xm `mchmlnbmbncp¶p Ct±lw.
Cu Ahkc¯n amÀIvknÌv ]mÀ«n
AwKhpw IqSnbmbncp¶p at\mPv F¶pthWw IcpXm³.
2004þtemIvk`msXcsªSp¸n Be¸pg
aÞe¯n amÀIvknÌv ]mÀ«n
Ct±l¯n\v Øm\mÀ°nXzw \ÂIn.
DtZymKw cmPnh¨v at\mPv Be¸pgbn amÀIvknÌv
]mÀ«n Øm\mÀ°nbmbn aÕcn¨p.
tIm¬{Kkv t\Xmhv kp[ocs\ tXmÂ]n¨v Ct±lw
temIvk`bnte¡v XncsªSp¡s¸«p. e¯o³It¯men¡mk`m
kapZmb¯nsâ ]n³_eamWv Ct±ls¯ hnPb¯nse¯n¨Xv.
2009þse XncsªSp¸nepw amÀIvknÌv
]mÀ«n Be¸pgbn at\mPn\mWv Øm\mÀ°nXzw
\ÂInbXv. Cu XncsªSp¸n at\mPv ]cmPbs¸«p.
CXn\ptijapWvSmb kw`hhnImk§fmWv Xsâ cmPn¡p
ImcWsa¶v Ct±lw hniZoIcn¡p¶p.
""2009 HIvtSm_À 23 apX 25 hsc tNÀ¶
tI{µI½nänbpsS Xocpam\§Ä IogvLSI§Ä¡v
dnt¸mÀ«p sN¿p¶Xn\mbn 3 þ
12 þ 2009  {]kn²oIcn¨ ]mÀ«n¡¯nse
(]mÀ«n¡¯v 6þ 2009) cWvSmw`mK¯v
82 Dw 84þDw t]PpIfnse \nÀt±i§fmWv
Fsâ cmPn¡m[mcw.''
]mÀ«n¡¯nÂ\n¶v : ""t\XrXz¯nepÅ
]mÀ«n `mchmlnIfpw XncsªSp¡s¸«
{]Xn\n[nIfpw efnXamb PohnXssien kzoIcn¡Ww. AhÀ
AhcpsS IpSpw_mwK§Ät¡m _Ôp¡Ät¡mthWvSn
sNethdnb hnhml¨S§v \S¯n¡qSm. kv{Xo[\w
hm§cpXv. AhÀ aX]camb NS§pIÄ kwLSn¸n¡pItbm
aXm\pjvTm\§Ä kzbw sN¿pItbm AcpXv.''
at\mPnsâ A`n{]mb¯n Cu I¯v aXkzmX{´y¯ns\XncmWv.
C´y³ `cWLS\mhncp²hpamWv. C´y³ `cWLS\bnepÅ
]mÀ«nbpsS hnizmkhpw hnt[bXzhpw {]Jym]n¡p¶pWvSv.
]mÀ«n `cWLS\bn aXhnizmkw Dt]£n¡Wsa¶v
hnh£n¡p¶panÃ.
at\mPv XpScp¶p: ""Rm³ hnizmknbmsW¶dnªpXs¶bmWv
]mÀ«n Fs¶ Øm\mÀ°nbm¡nbXv.
XoctZis¯ e¯o³ It¯men¡mhn`mKs¯
kzm[o\n¡m\mbn Fs¶ Øm\mÀ°nbm¡pt¼mÄ
]mÀ«n¡v Fsâ hnizmkw hne§pXSnbmbncp¶nÃ.
F¶m B hnizmkw BNcn¡m³ ]mSnÃ
F¶mWv Xncp¯ÂtcJ hyàam¡p¶Xv.
]mÀ«nbpsS {]Xybimkv{X¯nsâ {]tbmKhXvIcW¯n\v
]mÀ«n]cn]mSnIÄ DÅXpt]mse Xs¶bmWv
hnizmknIfpsS hnizmkPohnX¯n\v BNmcm\pjvTm\§Ä
DÅXpw. ]mÀ«n {]hÀ¯I\v hnizmkamImw.
]t£, AXv DÅn am{Xw. ]pd¯v {]ISn¸n¡m³
]mSnÃ.''
Fw.]n. Bbncp¶n«pw amÀIvknÌv ]mÀ«n
Xs¶ AwKoIcn¨nsöp am{Xaà AhKWn¡pI
IqSn sNbvXp F¶v at\mPv hne]n¡p¶p. ""]mÀ«nbpsS
Fw.]n. Bbncp¶n«pt]mepw hn`mKobX aqew ]mÀ«n
PnÃm kt½f\¯n {]Xn\n[nt]mepw B¡nbnÃ.
Fw.]n. F¶ \nebn P\{]Xn\n[nbmbn kzX{´ambn
{]hÀ¯n¡m³ IgnªnÃ. ]mÀ«nbnÂ
tem¡ÂI½nänbwKw am{Xambncp¶Xn\mÂ
]mÀ«n t\XrXzw Fw.]n. F¶ \nebnepÅ AwKoImcw
\ÂInbnÃ.''
""XncsªSp¸p]cmPb¯n\ptijhpw ]mÀ«nbpambpÅ
_Ôw XpScm³ Xs¶ B{Kln¨p. ]mÀ«n
t\XrXzs¯ kao]n¨p. ]mÀ«n aäv D¯chmZnXz§sfm¶pw
\nÀt±in¨ncp¶nÃ. cmjv{Sob{]hÀ¯\s¯
s]mXptkh\ambn¡WvSv cmPnh¨p h¶ F\n¡v DZmko\ambn
\nev¡phm³ Ignbpambncp¶nÃ. sXmgnÂ
sNbvXp Pohn¡p¶Xn\mWv UÂlnbnepÅ IpSpw_t¯msSm¸w
ØncXmakam¡nbXv. AsXmcp IpäamtWm?
{]Xo£bÀ¸n¨ {]Xybimkv{Xw \ncmis¸Sp¯pIbpw
BNcn¨pt]m¶ hnizmk{]amW§Äs¡Xnsc hmtfm§pIbpw
sN¿pt¼mÄ I]Samb apJaqSnbWnªv cWvSnt\mSpw
\oXn ]peÀ¯m\mhmsX apt¶m«pt]mIphm³
a\:km£n A\phZn¨nÃ. BbXn\m hnizmk{]amW§sf
apdpsI¸nSn¡phm³ {]Xybimkv{Xs¯ Dt]£nt¡WvSnh¶p.''
tUm. at\mPnsâ {]kvXmh\ ]cntim[n¨v hniIe\w sN¿pt¼mÄ
Nne ASnØm\XXz§Ä Nn´bnepWvSmIWw. sshcp²ymßI`uXnIhmZw
amÀIvknÌv {]Xybimkv{X¯nsâ ASnØm\{]amWamWv.
CXv Cuizc\ntj[amWv. aX§Ä¡v CXnt\mSp tbmPn¨pt]mIphm³
km[yaÃ. hÀ¤kachpw sXmgnemfn hÀ¤GIm[n]Xyhpw
eIvjyw {]m]n¡m\pÅ amÀIvknk¯nsâ
amÀ¤amWv. ss{IkvXhhnizmk¯nsâ ImXÂ
ssZhkvt\lhpw ]ckvt\lhpamWv. AXpsImWvSv sshcp²ymßI`uXnIhmZhpw
hÀ¤kachpw sXmgnemfn hÀ¤GIm[n]Xyhpw
apJy{]amW§fmbn kzoIcn¨ncn¡p¶ amÀIvknkt¯mSv
H¯pt]mIphm³ ss{IkvXhhnizmkn¡p km[yaÃ.
It¯men¡\pw e¯o³It¯men¡m Atkmkntbj³
Be¸pg cq]Xm `mchmlnbpw hnZymk¼¶\pamb tUm.
at\mPv C¡mcy§sfms¡ a\Ênem¡nbn«pÅ
hyànbmWv. It¯men¡mhnizmkw Dt]£n¡msX
Ct±lw amÀIvknÌv ]mÀ«n AwKXzsaSp¯p.
]mÀ«n¡v Xsâ hnizmkw hne§pXSnbmbncp¶nÃ
F¶v Ct±lw k½Xn¡p¶p. ]mÀ«nAwKXzw
kzoIcn¡p¶Xn\v at\mPn\pw ss{IkvXhhnizmkw hne§pXSnbmbncp¶nÃ.
CjvSwt]mse FSp¯Wnbmhp¶ Ip¸mbaà hnizmkw.
]mÀ«nbpsS {]Xybimkv{X¯nsâ {]tbmKhXvIcW¯n\v
]mÀ«n ]cn]mSnIÄ DÅXpt]mse Xs¶bmWv
hnizmkPohnX¯n\v BNmcm\pjvTm\§Ä DÅXpw
F¶v at\mPv {]kvXmhn¡p¶pWvSv. hnizmk¯nsâ
`mKamWv BNmcm\pjvTm\§Ä. F¶m Ch hnizmk¯nsâ
ImXeÃ. aXhnizmk¯nse BNmcm\pjvTm\§Ä ]mÀ«n
hne¡nbXnsâ t]cnemWv at\mPv cmPnhbv¡p¶Xv.
aXhnizmkhpw amÀIvknÌv {]Xybimkv{X¯nepÅ
hnizmkhpw CXphsc H¶n¨psImWvSp \S¡m³ IgnªXv
Im]SyatÃ? at\mPnsâ Xs¶ hm¡pIfnÂ
I]Samb apJwaqSnbWnªv cWvSnt\mSpw \oXn ]peÀ¯m\mhmsX
apt¶m«p t]mIpIbmbncp¶ntà CXphsc?
XncsªSp¸p]cmPb¯n\ptijhpw ]mÀ«nbnÂ
XpScm³ at\mPv B{Kln¨XmWv. F¶m {]Xo£n¨
Øm\sam¶pw ]mÀ«n At±l¯n\p
\ÂInbnÃ. At±lw FgpXp¶p: ""cmjv{Sob{]hÀ¯\s¯
s]mXptkh\ambn¡WvSv cmPnh¨ph¶ F\n¡v DZmko\ambn
\n¡phm³ Ignbpambncp¶nÃ. sXmgnÂ
sNbvXp Pohn¡p¶Xn\mWv UÂlnbnepÅ IpSpw_t¯msSm¸w
ØncXmakam¡nbXv.'' At¸mÄ at\mPnsâ
cmPn¡p ImcWw ]mÀ«nbn \n¶pWvSmb
AhKW\bmWv. ss{IkvXhhnizmkaÃ. ]mÀ«nbnÂ
AwKoImchpw A[nImcØm\hpw In«nbncps¶¦nÂ
at\mPv \m«n ¯s¶ ]mÀ«nbwKambn
XpScpambncp¶p F¶p hyàw. cWvSp hůnÂ
Imep Nhn«n\n¶v A`ymkw ImWn¡pIbmbncp¶p
at\mPv. CXv A]ISamsW¶ Xncn¨dnhv at\mPn\v DWvSmbn«ptWvSm
F¶p kwibn¡Ww.
sI.C.F³. at\mPnsâ {]kvXmh\tbmSv {]XnIcn¡p¶p:
""aäp sk¡peÀ ]mÀ«nIfnÂ\n¶v
hyXykvXambn, amÀIvknÌv þ se\n\nÌv
]mÀ«nIÄ, sshcp²ym[njvTnX`uXnIhmZ¯ne[njvTnXamb
{]]©ho£WamWv DbÀ¯n¸nSn¡p¶Xv.
AXn\À°w, AXnewKamIp¶hsc apgph³, AXv aXclnXam¡p¶p
F¶Ã. aXþaXclnXAhØsb¡pdn¨v
A]{KYn¡m\pw At\zjn¡m\pw AhÀ¡pap¼nÂ
Ahkcsamcp¡p¶p F¶mWv.'' hfsc efnXamb {]kvXmh\.
sshcp²ym[njvTnX`uXnIhmZw Cuizchnizmkn¡v, aXhnizmkn¡v
F§s\ kzoIcn¡m\mhpw? ""AKm[amb kzbwt_m[y¯nsâ
ASnØm\¯n hnizmkntbm Ahnizmkntbm Bbn XpScm\pÅ
kzmX{´yw Hmtcm AwK¯n\papWvSv.'' CXv Im]SyamWv.
sI.C.F³. XpScp¶p: ""F¶m auehnamcpw
]qPmcnamcpw ]mXncnamcpamb NneÀ, ]mÀ«nbpambn
ASp¸w ]peÀ¯pt¼mÄ Xs¶ "{]]©ho£Ww'
kw_Ôn¨ XmXznIhntbmPn¸nsâ t]cnÂ,
]mÀ«nbn AwKXzsaSp¡msX Xs¶,
AXns\ ]n´pWbv¡pw. ]mÀ«n ]cn]mSnItfmSv
tbmPn¡pt¼mįs¶ {]]©ho£Ww
kw_Ôn¨ ho£WhyXymkw \nan¯w ]mÀ«nsb
]n´pWbv¡pIbpw ]mÀesaâdn {]hÀ¯\§fnÂ
]s¦Sp¡pIbpw F¶m AwKXzw FSp¡mXncn¡pIbpw
sN¿p¶hcpWvSv.'' CXpw Im]SyamsW¶p ImWm³
Ignbpw. hyàhpw iàhpamb \ne]mSnÃm¯Xnsâ
^eamWnXv.
""amÀIvknkw Hcp aXs¯t¸mepw, sI.Fkv.
at\mPv DÄs¸sSbpÅhÀ a\Ênem¡nbXpt]mse,
Hcp "GIhN\' ambn«Ã ImWp¶Xv. AXv Hcp
aX¯nse hyXykvX{]hWXItfmSv Htc \ne]mSÃ \mfnXphscbpw
]¦ph¨pt]m¶Xv. aX{`m´pw hÀ¤obXbpw
t{]mÕmln¸n¡p¶, \ntj[mßIaXauenIImgvN¸mSnt\mSpw
km{amPyXzhncp²\ne]mSv ]cnanXnItfmsSbmsW¦nepw ]¦phbv¡p¶
auenIhmZt¯mSpt]mepw AXn\v Htc kao]\w kzoIcn¡m³
IgnbnÃ. sX§n\pw IapIn\pw Htc Xfs¸¶
XXzw, amÀIvknÌpImÀ¡p am{XaÃ
BÀ¡pw kzoImcyamhpIbnÃ. GXp aXw F¶
tNmZyt¯¡mÄ C¶p {]kàw Hcp {]tXyI
aX¯nse Xs¶ GXp {]hWXsb¡pdn¨mWv \n§Ä
A]{KY\w \nÀÆln¡p¶sX¶pÅXmWv.''
CXns\ AhkchmZw F¶p hnfn¡mw. C¶v Xf¸p]tbmKn¨v
acw Ibdp¶hÀ Npcp¡w. acw Ibdm³ b{´§Ä
IWvSp]nSn¨pIgnªp. "hc«p' {]Xybimkv{Xapt]£n¨v,
]pXnb imkv{Xap]tbmKn¨v ]bäpIbmWv amÀIvknÌp]mÀ«n.
Ime¯n\\pkcn¨v tImew sI«pIbmWnhÀ. CXv
Im]Syhpw AhkchmZhpasæn asä´mWv?
aX§fpw, kapZmb§fpw amÀIvknÌv ]mÀ«n
DÄs¸sSbpÅ cmjv{Sob]mÀ«nIfpw
A\p`hn¡p¶ {]XnkÔn, Chbv¡v hyàhpw
iàhpw bpàhpamb \ne]mSnsöXmWv. Xm¡menIt\«§Ä¡pthWvSn
Ahkc¯ns\m¯v GXp aqeyhpw _enIgn¡m³ ChÀ
X¿mdmWv. cWvSp hůn Imeq¶n \n¶psImWvSpÅ
A`ymkamWnhÀ \S¯p¶Xv. CXv A]ISIcamb kmlknIXbmWv.
ChnsS aX§fpsS, kapZmb§fpsS, cmjv{Sob]mÀ«nIfpsS
kzXzw \jvSamhpIbmWv. BÀ¡pw Bscbpw Xncn¨dnbm³
]äm¯ AhØ krjvSn¡s¸SpIbmWv.
\½psS cmPys¯ cmjv{Sob]mÀ«nIÄ¡v
t]cn am{Xta hyXymkapÅq. CXv kw`hn¡m³
ImcWw GII£n`cW¯nsâ XIÀ¨bmWv. kJyI£nIÄ
Hcpan¨v XncsªSp¸ns\ t\cnSpIbpw `cWw \S¯pIbpw
sN¿pt¼mÄ kJyI£nbnse ]mÀ«nIÄ
X§fpsS kzXzw _enIgnt¡WvSnhcpw. kJyw XIcm\pw ]pXnb
kJy§Ä DWvSm¡m\pw Ahkc§fpWvSmIpw. A[nImcw
]nSns¨Sp¡m\pw ]¦phbv¡m\pw GXp ]mÀ«nbpambn
Iq«pIqSm³ Hcp ]mÀ«n¡pw aSnbnÃ.
sXm«pIqSmbva CÃ Xs¶. kaZqcw ]men¡p¶p
F¶p {]Jym]n¡p¶ kapZmb§fpw GXp]mÀ«ntbmSpw
tNÀ¶p \nev¡m³ aSn¡p¶nÃ.
kapZmbXmÂ]cyw kwc£n¡psa¶pd¸p
sImSp¡p¶ GXp sNIp¯mt\mSpw tNcm³ ChÀ¡p
_p²nap«nÃ. P\m[n]Xyw A]IS¯nem¡p¶
{]hWXIfmWnh.
Hcp aX¯n\pw amÀIvknkw kzoImcyambncp¶nÃ.
ImcWw amÀIvknk¯nsâ ASnØm\{]amW§Ä
\ncoizchmZhpw hÀ¤kachpw aXsshchpambncp¶p.
amÀIvknÌp`cWw \ne\n¶ncp¶ djybnsebpw,
ssN\bnsebpw, aäp IayqWnÌp\nb{´nX cmPy§fnsebpw
A\p`hw adn¨mbncp¶nÃ. ss{IkvXhÀ IayqWnks¯
\JinJm´w FXnÀ¯p. GXmWvSv 1960þ\p tijw
CXn\v {ItaW amäapWvSmbn. tUm. at\mPv {]kvXmhn¡p¶p:
""hntamN\ssZhimkv{Xt¯mSpWvSmbncp¶ ASp¸amWv
IayqWnÌp]mÀ«ntbmSv Fs¶ ASp¸n¨Xv.
Zcn{ZtcmSpÅ ]£w tNcepw NqjWclnXkaqlkrjvSn¡pÅ
ImgvN¸mSpw atXXcXz\ne]mSpIÄ aämtcbpwt]mse
F\n¡pw kzoImcyambncp¶p. F¶m ]pd¯p\n¶v
Rm³ t\m¡n¡WvS ]mÀ«nbmbncp¶nÃ
bYmÀ° kn]nFw.'' at\mPnsâ \ne]mSv kzoIcn¨
\Ã ]¦v ss{IkvXhhnizmknIfpw t\XrXzhpapWvSv. 1960
\p ap¼v tIcf¯nse ss{IkvXhÀ¡v Acnhmfpw
NpänIbpw ]Xn¨ sNs¦mSn sNIp¯m³ Ipcnip
ImWp¶Xpt]msebmbncp¶p. F¶m hyàhpw
iàhpamb \ne]mSv kzoIcn¡m¯Xnsâ ^eambn
sNs¦mSnbnse NpänI Ipcnimbn cq]m´cs¸«p.
At¸mÄ hnizmknsb kzoIcn¡m³ IayqWnk¯n\pw
amÀIvknks¯ kzoIcn¡m³ hnizmknIÄ¡pw
_p²nap«nÃmsXbmbn. hntamN\kacw amÀIvknkt¯mSpw
IayqWnÌp `cWt¯mSpapÅ FXnÀ¸mbncp¶p.
]n¶oSph¶ kJyI£nIÄ¡pw Iq«pI£n
`cW¯n\pw IayqWnkt¯mSpÅ s]mXphmb FXnÀ¸v
CÃmXm¡n. kzXzw \jvSs¸« cmjv{Sob]mÀ«nIfpsSbpw
aXhnizmknIfpsSbpw kao]\amWnXns\Ãmw ImcWw. FÃmhcpsSbpw
e£yw A[nImcw Øm]n¡epw \ne\nÀ¯epamWv.
CXn\v GXp amÀ¤hpw kzoIcn¡pw. aX§fpsSbpw
kapZmb§fpsSbpw cmjv{Sob]mÀ«nIfpsSbpw PoÀ®XbpsS
{]Xn^e\amWnsXÃmw. ss{IkvXhÀ¡nSbnepw Cu
PoÀ®X kw`hn¨ncn¡p¶p. {io. ]nWdmbn
hnPbsâ hm¡v ISsaSp¯m ]IpXn ]mXncn
amcpw ]IpXn ss{IkvXhcpamWv `qcn]£w {InkvXym\nIfpw. Cu
icmicnbn Ignªm aXntbm? "Zmcn{ZytcJ'bv¡v
Xmsg¯s¶ Ignbm\mtWm `mhw?
ss__nfn tbml¶msâ shfn]mSp]pkvXI¯nÂ
Ggp k`Isf¸än {]kvXmhn¡p¶pWvSv. BZy \qämWvSn¯s¶
k`bnepWvSmb PoÀ®Xsb¸änbmWv ]cmaÀiw.
Ft^kqknse k`bv¡pÅ shfn]mSv F´msW¶v
{i²n¡q: ""\n\s¡Xncmbn F\ns¡m¶p
]dbm\pWvSv. \n\¡v BZyapWvSmbncp¶ kvt\lw \o ]cnXyPn¨pIfªp.
AXpsImWvSv, \o GXhØbn \n¶v hoWpt]msb¶v
Nn´n¡pI! A\pX]n¨v BZys¯ {]hr¯nIÄ
sN¿pI'' eshmZoIymbnse k`sb¸än C{]Imcw {]kvXmhn¡p¶p:
""\nsâ sNbvXnIÄ F\n¡dnbmw. \o XWpt¸m
NqtSm DÅh\Ã. \o XWp¯ht\m NqSpÅht\m
Bbncps¶¦n F¶v Rm³ B{Kln¡pIbmWv.
C§s\ \o NqSpÅht\m XWp¯ht\m BImsX atµmjvW\mbXpsImWvSv,
Fsâ hmbnÂ\n¶v Rm³ \ns¶ ]pd¯pIfbpw.
Fs´¶mÂ, Rm³ [\hm\mWv; F\n¡v k¼mZyapWvSv;
F\n¡v bmsXm¶n\pw ap«nà F¶p \o
]dbp¶p. ]t£, \o \nIrjvS\pw Zb\ob\pw Zcn{Z\pw AÔ\pw
\Kv\\pw BsW¶v \o a\Ênem¡p¶nÃ.
Rm³ \ns¶ D]tZin¡pIbmWv; \o [\nI\mIp¶Xn\v
Aánbn ip²oIcns¨Sp¯ kzÀ®w
F¶n \n¶p hm§pI; \nsâ \áXbpsS
\mWt¡Sv {]Xy£s¸SmsX hkv{Xw [cn¡m³
F¶nÂ\n¶v [hfhkv{X§Ä hm§pI.
\n\¡p ImgvN e`n¡p¶Xn\v \nsâ angnIsf
]qip¶ t\{XmRvP\hpw F¶nÂ\n¶p hm§pI.
Rm³ kvt\ln¡p¶hsc imkn¡pIbpw in£n¡pIbpw
sN¿p¶p. AXpsImWvSv PmKcqI\mIpI, A\pX]n¡pI.''
tIcf¯nse ss{IkvXhk`ItfmSpIqSnbmWv Acq]n kwkmcn¡p¶Xv.
""Acq]n k`ItfmSp ]dbp¶Xv sNhnbpÅh³
tIÄ¡s«!'' |
|